komunikacja niewerbalna

03 Cze 2019

Komunikacja niewerbalna, czyli o gestach, które mają znaczenie

Gesty odgrywają w naszym życiu ogromne znaczenie, choć nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę. Za pomocą podniesionej, otwartej dłoni, możemy przywitać się ze znajomym, mrugnięcie okiem umożliwia nam nawiązanie z kimś porozumienia, a wystawienie środkowego palca… No, może ten gest pominiemy. Niemniej – komunikacja niewerbalna (lub mowa niewerbalna) to szereg możliwości w zakresie przekazywania informacji i nawiązywania kontaktu z innymi ludźmi. Jej opanowanie, pozwoli Ci skuteczniej porozumiewać się z ludźmi – zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym.

Komunikacja niewerbalna – klucz do zrozumienia innych

Większość z nas sądzi, że to słowa mają największą moc komunikacyjną. I choć oczywiście prawidłowe wypowiadanie się ma duże znacznie, to dużo istotniejszą rolę odgrywają komunikaty, jakie przekazujemy bez ich pomocy. Według amerykańskiego psychologa Raya Birdwhistella, aż 65% komunikatów przekazujemy za pomocą mowy niewerbalnej, a antropolog Albert Mehrabian stwierdził nawet, że w procesie komunikacji interpersonalnej słowa przekazują zaledwie 7% informacji, a zachowania niewerbalne i ton głosu resztę.

w procesie komunikacji interpersonalnej słowa przekazują zaledwie 7% informacji Click To Tweet

Komunikacja niewerbalna. Co jeszcze?

Komunikacja niewerbalna umożliwia przekazanie (i odczytanie) stanów emocjonalnych, intencji, cech charakteru czy temperamentu. Zwykle komunikaty te nadajemy podświadomie. Dzięki licznym badaniom, możliwe jest dokładne poznanie znaczenia wielu gestów czy zachowań niewerbalnych, a tym samym umiejętne wykorzystywanie ich i odczytywanie w życiu codziennym.

Formy komunikacji niewerbalnej

Komunikacja niewerbalna odbywa się na wielu płaszczyznach, a swoje emocje, poglądy czy intencje możemy wyrażać w różnoraki sposób. Które formy komunikacji niewerbalnej zaliczamy do tych najważniejszych?

1. Pantomimika (gesty)

Gesty to te elementy komunikacji niewerbalnej, którymi posługujemy się najczęściej – zarówno świadomie, jak i nieświadomie. Mogą wyrażać różne stany emocjonalne, zastępować słowa czy pomagać nam opisywać rozmaite sytuacje. Gesty dzielimy na:

  • emblematory – niewerbalne sposoby zastępowania słów, np. wyciągnięty kciuk do góry, mówiący „ok” lub znak „V” stworzony z palców, oznaczający „pokój” lub „zwycięstwo”,
  • afektatory – wskaźniki emocji, które odzwierciedlają rodzaj i intensywność emocji – np. przejawiające się mimiką twarzy lub zmianą pozycji ciała,
  • ilustratory – mające za zadanie zilustrować wypowiadane słowa, często wspomagając nas w wypowiadanych komunikatach,
  • regulatory – zachowania, pozwalające na synchronizowanie przebiegu rozmowy, np. potwierdzanie czy zaprzeczanie za pomocą kiwnięcia głową.

Dofinansowanie na szkolenia - FB

2. Mimika twarzy

Mimika jako pierwsza wzbudziła zainteresowanie badaczy i jest też najlepiej dostrzegalna przez rozmówców. Dzięki temu nasza twarz jest doskonałym źródłem informacji dla rozmówców. Można z niej wyczytać kilkadziesiąt różnorodnych wyrazów twarzy i głowy, które umożliwiają intensyfikowanie, neutralizowanie czy maskowanie emocji. Bardzo istotną rolę odgrywają usta, brwi, czoło i oczy. Sam kontakt wzrokowy pozwala określić stosunek do rozmówcy, a zwężające się lub rozszerzające źrenice, mogą powiedzieć wiele o nastroju rozmówcy.

3. Proksemika (relacje przestrzenne)

Jest to dziedzina nauki, która skupia się na społecznym postrzeganiu przestrzeni osobistej. Dzięki niej możemy dowiedzieć się np. jak  odczytać odległość, która dzieli dwójkę rozmówców i w jaki sposób określa ona ich relacje. Można z niej wywnioskować choćby to, że im bliżej siebie znajdują się dwie osoby, tym łączą je bliższe relacje. Warto w tym miejscu zapoznać się z czterema strefami dystansu komunikacyjnego, do których zaliczamy przestrzenie:

  • intymną – około 45 cm wokół naszego ciała,
  • osobistą – 45-120 cm wokół naszego ciała,
  • społeczną – 120-360 cm wokół naszego ciała,
  • publiczną – powyżej 360 cm wokół naszego ciała.

4. Czynniki paralingwistyczne

Mowa tutaj przede wszystkim o takich czynnikach jak barwa i ton głosu czy tempo i płynność mówienia. Ciepła barwa głosu będzie zjednywać ludzi i zbuduje pozytywne postrzeganie osoby mówiącej. Ton i głośność mówienia mogą wyrażać stan emocjonalny. Brak płynności w mowie, częste przerywanie zdań, mogą świadczyć o braku kompetencji mówiącego. Wszystkie te elementy komunikacji niewerbalnej są bardzo istotne i również je można kontrolować – zarówno na płaszczyźnie życia prywatnego, jak i zawodowego.

5. Czynniki społeczno-personalne

Do czynników niewerbalnych, zaliczamy również powierzchowność. Mowa tu o wyglądzie, ubiorze, a nawet zapachu, które mogą wskazywać z jednej strony na status społeczny, a z drugiej samowyobrażenie danej osoby. To również ma ogromny wpływ na komunikację interpersonalną.

Funkcje komunikacji niewerbalnej

Warto również powiedzieć nieco więcej o funkcjach, jakie pełni mowa niewerbalna – według Scherera i Wallbotta. Rozróżniamy więc funkcję:

  • semantyczną, która ma na celu modyfikowanie komunikatu werbalnego – mowa tutaj przede wszystkim o akcentowaniu, tworzeniu odniesień, zaprzeczaniu itd.,
  • syntaktyczną, która z jednej strony służy zaznaczaniu faz konwersacji (np. nawiązanie kontaktu wzrokowego w celu rozpoczęcia rozmowy), a z drugiej służy zsynchronizowaniu rozmówców (np. zapewnienie komfortu, poprzez skrócenie dystansu lub odpowiednie ułożenie ciała),
  • pragmatyczną, która umożliwia wywieranie wpływu na zachowanie partnera i podkreślenie przynależności do danej grupy (np. odpowiedni strój czy gestykulacje, charakterystyczne dla danego środowiska),
  • regulacji konwersacji, która ma na celu organizowanie rozmowy.

Oczywiście istnieją również inne podziały i wyodrębnione zostały różne, inne funkcje komunikacji niewerbalnej. Warto zapoznać się z nimi, by dużo lepiej zrozumieć znaczenie gestów, mimiki i innych elementów mowy niewerbalnej.

Komunikacja niewerbalna ma znaczenie!

Zdobywając wiedzę na temat komunikacji niewerbalnej, mamy możliwość wykorzystywania gestów, mimiki czy czynników paralingwistycznych do osiągania konkretnych celów. Zyskujemy szansę na odpowiednie konstruowanie komunikatów i właściwe przekazywanie informacji, a także rozpoznanie stanu emocjonalnego czy wiarygodności naszego rozmówcy. Jeżeli chcesz rozwinąć swoje umiejętności niewerbalne, skorzystaj z naszego szkolenia, które obejmuje zarówno teorię, jak i praktyczne wykorzystanie mowy ciała. Dzięki temu będziesz działać skuteczniej – zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym! O komunikacji interpersonalnej i o tym jak dogadać się z innymi, możesz również przeczytać na naszym blogu biznesowym.

szkolenia komunikacja interpersonalna i asertywność

Maciej Wiśniewski
Redakcja MTConsulting

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *